Het doel van de herbestemming van de St. Gertrudis van Nijvelkerk was het in stand houden en het verbeteren van het voorzieningenniveau in Heerle, een dorp in de gemeente Roosendaal. De kerk dateert uit 1864 en is een rijksmonument. Het is een zeldzaam voorbeeld van neo-gotische vormen in het werk van architect Paul Bellot.

Herbestemming Kerk Heerle (1986)

Nieuwe bestemming dringend noodzakelijk

De kerk kon in de huidige vorm op financiële gronden niet in stand worden gehouden. Het parochiebestuur droeg daarom de kerk over aan AlleeWonen voor het symbolische bedrag van 1 euro. Vervolgens is de kerk herbestemd tot huisartsenpraktijk, dorpshuis en een plek voor het kerkbestuur.

Respect voor het historische ontwerp

De kerk is in de jaren ’30 vergroot door dwars op het originele schip een nieuw schip te bouwen. De kerk heeft daardoor twee belangrijke assen die in het nieuwe ontwerp zichtbaar zijn gebleven. Het grote middenschip is vrijgehouden en de nieuwe functies zijn ondergebracht in de zijbeuken.

Het ontwerp is krachtig en mild tegelijk, met veel houten elementen en glazen verdiepingsvloeren. Het respecteert de bestaande bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur. Nog steeds kunnen wijzigingen in de functies eenvoudig plaatsvinden zonder aanslag op de eeuwenoude architectuur.

De gemeente Roosendaal heeft voor de herbestemming een iDOP subsidie van de provincie Noord-Brabant ontvangen. Binnen een UAV-GC samenwerking is de gestelde termijn van slechts zeven maanden tussen opdrachtverstrekking en oplevering gehaald door pragmatisch en teamgericht samen te werken.

Herbestemming als impuls

De kerk was en is onmiskenbaar het belangrijkste gebouw in het dorp. Het is haast ondenkbaar dat een dergelijk gebouw zou worden gesloopt. Dit gebouw is eeuwenlang het spirituele en maatschappelijke centrum én stedenbouwkundig middelpunt van de gemeenschap geweest. De herbestemming van de kerk geeft een nieuwe impuls aan de leefbaarheid in het dorp. Het was en blijft een gebouw voor de hele dorpsgemeenschap.

Het plan bevat: huisartsenpraktijk, dorpshuis, kerk

Opdrachtgever: Aramis AlleeWonen, Roosendaal

Beelden: Filip Dujardin

Publicaties

Gerda Cornelissen en Arno Schut, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: "De architect heeft  een hedendaags inbouwpakket ontworpen, dat zo veel mogelijk aan deze aspecten tegemoetkomt. Als dozen zijn de nieuwe vertrekken tussen de pijlers van het schip geschoven. Met de extra bestemmingen heeft  de Gertrudiskerk haar functie als hart van Heerle behouden."

 

Evelien Pieters in De Architect

“Voor de recente transformatie bedacht Oomen Architecten een slim concept van in de kerk geschoven dozen. De twee historische delen zijn daarbij ingezet om de nieuwe ruimtes te ordenen.  ... Oomen Architecten voegde een waardevolle ruimtelijke laag toe aan het kerkgebouw.“

Lees meer over de totstandkoming van dit project en de achtergronden in het interview met Sander van Sambeek.

 

In Architectenweb: Bij de transformatie van de St. Gertrudis van Nijvelkerk heeft de architect hiervoor naar een zo groot mogelijk transparantie gestreefd. Deze ambitie komt het best tot uitdrukking in de manier waarop de gebruikers zich aan de binnenruimte presenteren. De wanden zijn hier niet alleen volledig beglaasd, de gebruikers kunnen ook letterlijk hun deuren naar elkaar openen. Samen kunnen ze van de kerk weer één grote open ruimte maken.